Nederlands | English

Kijk op de media

In dit deel van onze webstek trachten we enkele artikels uit populaire media rond therapie te duiden vanuit ons wetenschappelijk kader. De bedoeling is de patiŽnt beter te informeren over wat werkt en wat niet werkt.

1. Mindfulness
- Psychologen woest op Ďmindfulnessí-kwakzalvers bron: De Standaard, 16 mei 2013.
- Panorama reportage over mindfulness van 14 mei 2013

opiniestuk van PCFundamenta
In onze praktijk worden we quasi wekelijks geconfronteerd met een vraag rond mindfulness als therapeutische oplossing voor een levensprobleem. Het antwoord is altijd hetzelfde. We hebben er ontzettend veel begrip voor dat mensen die diep in de problemen zitten of zich ongelukkig voelen een beroep doen op allerlei mensen die een oplossing aanbieden; doch draait dat vaak slecht uit. Mindfulness heeft absoluut bepaalde sterke punten als het correct wordt uitgevoerd door iemand die de technieken door en door kent. Echter zijn deze personen zeldzaam en is de doelgroep van mindfulness erg beperkt.

Mindfulness is effectief bij de behandeling van mensen met lichte problemen omdat de technieken een gedragsverandering meebrengen waardoor ze anders in het leven leren staan. Je zal je na verloop van tijd minder zorgen maken en meer genieten van het leven. Ook voor terugvalpreventie van o. a. depressie is mindfulness werkzaam. Ons probleem vanuit wetenschappelijke hoek is dat mindfulness een erg zweverige techniek is waarvan de resultaten onvoorspelbaar zijn, doch over het algemeen positief. Dit is eigenlijk hetzelfde als zeggen: ďwe weten niet hoe het werkt, waarom het werkt en wat het is.Ē Skinneriaanse gedragstherapie is minstens even effectief en het resultaat (of gebrek aan resultaat) is vooral voorspelbaar. De technieken vanuit gedragstherapie zijn goed omschreven, concreet en wetenschappelijk onbetwistbaar. Vanuit deze kennis kunnen we mindfulness, zelfs bij een geschoolde therapeut, niet aanraden.

Het grote probleem begint pas als iemand na het lezen van een boek over mindfulness zich therapeut noemt en mensen met acute klinische problemen begint te behandelen. Dit is in vele gevallen zelfs schadelijk voor de patiŽnt en op de koop toe duur. Mensen met een ernstige problematiek hebben niet de discipline of concentratie om een mindfulness programma te doorlopen, laat staan een slecht mindfulness programma. Het zelfwaarde gevoel kan daardoor dalen en dat kan in extreme gevallen zelfs de druppel zijn die de emmer doet overlopen.

Het is onze mening dat iedereen die therapie geeft, een kritisch wetenschappelijke opleiding moet hebben genoten. De verantwoordelijkheid van ons beroep is zo groot dat we dit ethisch verplicht zijn aan onze patiŽnten. Mijn achterdocht is gewekt wanneer ik iemand zie beweren therapeut te zijn zonder ook klinisch psycholoog of psychiater te zijn. Hoewel er uitzonderingen bestaan, zijn o.a. maatschappelijk assistenten, coaches, massagetherapeuten etc. niet in staat een wetenschappelijk verantwoorde therapeut te zijn omdat ze zich snel inschrijven voor stromingen die gemakkelijke oplossingen bieden zonder een brede basis.